HECS và FEE-HELP.

So với du học sinh, sinh viên Úc nhận khá nhiều sự hỗ trợ từ phía chính phủ trong vấn đề học tập. Hệ thống HECS được đưa vào áp dụng tại Úc từ năm 1989 là một trong những chính sách cải tổ giáo dục nổi bật vào thời điểm ấy. HECS hỗ trợ các sinh viên tiếp tục bậc đại học bằng cách cho vay tiền học phí và một phần các chi phí học tập khác. Sau khi ra trường, các sinh viên bắt đầu ‘trả nợ’ chính phủ theo mức quy định cụ thể, tùy thuộc vào thu nhập cá nhân của mỗi người. Chỉ có công dân Úc hoặc những người có visa theo diện nhân đạo (permanent humanitarian visa) mới nhận được sự hỗ trợ này.

Những hệ thống tương tự như HECS cũng đã được áp dụng tại các nước như New Zealand vào năm 1991, South Africa vào năm 1994, Chile vào năm 1996, Anh và Thái Lan vào năm 2006.

Tiếp tục sự nghiệp cải cách, năm 2005, chính phủ Úc cung cấp thêm một mô hình mới song hành cùng HECS, đó là FEE-HELP. Đây cũng là hệ thống nhằm hỗ trợ học phí cho sinh viên nhưng có vài điểm khác biệt so với HECS. Ngoài đối tượng sinh viên bậc đại học, mô hình này còn mở rộng giúp các sinh viên tham gia chương trình giáo dục hướng nghiệp năm 2008. Bên cạnh đối tượng mang quốc tịch Úc, các sinh viên có quốc tịch New Zealand hoặc có visa thường trú (permanent visa) có thể đăng ký tham gia chương trình này. Theo công bố năm 2008, số tiền tối đa sinh viên được phép vay suốt đời là 81.600 đô Úc và 102.000 đô Úc cho ngành nha khoa, dược hoặc thú y. Có thể nói, FEE-HELP là hệ thống đầu tiên hỗ trợ sinh viên đang theo học các chương trình cao đẳng.

Cũng chuyện cơm áo đời sinh viên.

Tuy nhận được nhiều sự hỗ trợ như vậy nhưng không phải sinh viên Úc nào cũng ‘no cơm ấm cật’. Công việc ngày càng khó tìm, giá thực phẩm và xăng dầu tăng, giá nhà tăng, thêm cả gánh nặng của khoản nợ vay từ HECS là những mối lo chung với các sinh viên bản địa trong các gia đình có thu nhập thấp. Mặc dù bên cạnh sự hỗ trợ về học phí, sinh viên Úc còn được chu cấp một phần tiền thuê nhà nếu ra ở riêng từ phía tổ chức Youth Allowance, nhưng không phải ai cũng được nhận khoản trợ cấp này. Có khá nhiều quy định ràng buộc như thu nhập của cha mẹ, thu nhập của bản thân sinh viên từ các công việc làm thêm v.v…

Theo như lời của Simone, sinh viên Đại học La Trobe, thì sự hỗ trợ của Youth Allowance cũng không đủ trang trải mà làm thêm nhiều, thu nhập vượt quá ngưỡng quy định để nhận tiền trợ cấp thì lúc đó cũng không cần đến Youth Allowance nữa.

Desiree, sinh viên năm thứ nhất chuyên ngành xã hội và nhân văn tại Đại học La Trobe, cho biết: “Gia đình mình cũng ‘bình bình’ thôi và đó chính là vấn đề. Để nhận được sự hỗ trợ từ Centrelink thì mình ‘quá’ giàu. Mình cũng không thể đề nghị xin hỗ trợ từ phía Youth Allowance vì thu nhập của gia đình vừa đủ ‘nhỉnh’ hơn mức được hỗ trợ một chút. Ngành học của mình không cho phép mình làm việc thêm quá 10 tiếng/tuần. Vì vậy, số tiền kiếm thêm được chỉ đủ thanh toán hóa đơn xăng xe, điện thoại và thực phẩm. Tiền lương nhận được vào thứ Ba thì đến thứ Năm đã gần cạn.”

Để tiết kiệm chi phí sinh hoạt bao gồm cả chuyện nhà cửa, một số sinh viên đã chấp nhận ở chung cùng gia đình dù tốn rất nhiều thời gian để di chuyển từ nhà đến trường. Simone cho biết từ nhà cô tại Croydon đến cơ sở của trường La Trobe tại Bundoora mất khoảng 2 tiếng rưỡi. Simone kể chuyện về một người bạn của mình sống tận Bendigo mà lại học tại Melbourne vì không đủ trang trải tiền nhà tại đây. “Anh chàng ta sắp xếp chọn các môn học sao cho chỉ phải đến trường 2 ngày/tuần. Cách này về lâu về dài thì cũng không tốt chút nào cả vì đâu phải lúc nào cũng chọn được tất cả các môn mình yêu thích và sắp xếp học chỉ trong 2 ngày”.

Một báo cáo về các trường đại học Úc được công bố vào năm 2007 dựa trên cuộc khảo sát các sinh viên của 37 trường đại học Úc cho thấy tình hình tài chính của các sinh viên vào thời điểm năm 2007 không ‘khả quan’ lắm so với giai đoạn năm 2000.

Hỗ trợ du học sinh bằng chính sách cho vay?

Gần đây, có nhiều ý kiến đề nghị chính phủ Úc nên hỗ trợ sinh viên quốc tế nhiều hơn nữa bằng cách cho phép du học sinh sử dụng concession card để di chuyển và vay tiền học phí giống như hệ thống FEE-HELP đã kể ở trên. Concession card là loại thẻ đặc biệt chỉ dành cho một số đối tượng sinh viên Úc khi sử dụng hệ thống giao thông công cộng như xe lửa, xe điện và xe buýt. Trung bình du học sinh phải trả thêm một số tiền gần 50 đô Úc so với đối tượng sử dụng concession card.

Tất nhiên, có nhiều tranh cãi quanh những đề nghị này. Bên không ủng hộ thì lập luận rằng khi đến Úc du học, các sinh viên quốc tế phải chuẩn bị sẵn tinh thần để trang trải mọi chi phí sinh hoạt ở đây như đã được thông báo trước. Bên ủng hộ thì nêu rằng điều này sẽ thu hút sinh viên quốc tế nhiều hơn bên cạnh những thế mạnh như chất lượng giáo dục, chi phí hợp lý và chính sách tiếp thị hiệu quả.

Trừ một số ít du học sinh có học bổng, phần lớn các sinh viên quốc tế dựa vào nguồn kinh phí do gia đình chu cấp để trang trải tiền học phí. Phần còn lại, tiền sinh hoạt phí, có được nhờ công việc làm thêm. Chưa kể, một số sinh viên còn phải gửi tiền về nhà để phụ gia đình trả tiền lãi những khoản vay cho học phí.

Dù chính sách cho du học sinh vay có trở thành hiện thực trong tương lai hay không thì rõ ràng chính phủ Úc cũng đang nỗ lực thu hút nguồn sinh viên quốc tế đến với nền giáo dục của mình bằng nhiều phương cách khác nhau.