Lời thực mếch lòng.

Ngân hàng Quyết toán Quốc tế (BIS) vừa lên tiếng cảnh báo rằng thị trường toàn cầu thời gian tới sẽ vẫn có thể bị lâm tình trạng suy thoái kinh tế nghiêm trọng.

Xin nhắc lại năm ngoái, giữa lúc tỷ lệ lạm phát đang ở mức thấp, kinh tế thế giới vững mạnh, chính cơ quan tài chánh này cũng đã đưa ra lời báo động về những hiểm họa ngày càng lớn có thể làm đảo lộn sinh hoạt tại các nước.

Mới đây, trong bản phúc trình thường niên được công bố tối qua (30/06) từ trụ sở ngân hàng tại thành phố Basel, Thụy Sĩ, BIS một lần nữa lại có lời nhận xét hết sức thẳng thắn về viễn ảnh kinh tế thế giới.

Bản báo cáo có đoạn nói rằng "Thực tế cho thấy tầm mức của các khó khăn trước mắt có thể lớn hơn dự tưởng rất nhiều… mặc dù khó thể nào nói trước, nhưng qua những tác động lẫn nhau của các sự kiện, toàn thế giới có vẻ như đang rơi vào tình trạng suy thoái lâu dài và lớn lao hơn mọi người nghĩ."

Mặc dù vậy, ngân hàng vẫn thận trọng không đề nghị cắt giảm lãi suất để đưa nền kinh tế thế giới ra khỏi những khó khăn về tài chính. Một chuyên gia của ngân hàng đặc trách phân tích những hiểm họa có thể xảy ra, ông Satyajit Das, cho rằng việc các nước không kiểm soát chặt tài chính là nguyên nhân chính yếu gây hỗn loạn thị trường toàn cầu, trong đó có khủng hoảng về tín dụng.

Ông nói: "Đây là một bản phúc trình ngoài sức tưởng tượng vì tài liệu cho thấy nền kinh tế thế giới gần như bị sa vào một vụ khủng hoảng tài chánh ở mức toàn diện."

Một kinh tế gia Đại học Sydney, Giáo sư Dick Bryan cũng có nhận xét tương tự khi ông nói những thẩm định gần như ngoài sức tưởng tượng. Ông giải thích thêm: "Bản báo cáo đã nói rõ tất cả khi cho biết nền kinh tế thế giới có thể đang phải đối diện với giai đoạn khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong 150 năm qua."

Tác động sơ sơ.

Vào lúc Ngân hàng Quyết toán Quốc tế lên tiếng cảnh báo như vừa nêu, ngân hàng của chính phủ các nước và cả Quỹ Tiền tệ Quốc tế lại đoan quyết khó khăn trước mắt chỉ tác động sơ sơ tới đà tăng trưởng kinh tế thế giới mà thôi.

Tuy nhiên, kinh tế gia chính yếu của Ngân hàng Hòa giải Quốc tế, ông Harry White, một chuyên gia sắp về hưu, nhấn mạnh rằng tất cả đều đã lầm to.

Theo lời Giáo sư Bryan: "Ngân hàng Quyết toán Quốc tế đã cẩn trọng so sánh quan điểm của mình với điều mà ngân hàng gọi là nhận định chung của các cơ quan tài chánh khác, trong đó tất cả đều cho rằng lạm phát chỉ là hiện tượng nhất thời kéo dài trong khoảng một năm là cùng để rồi mọi việc sẽ lại phục hồi như cũ. Tuy nhiên, Ngân hàng Quyết toán Quốc tế khẳng định tình hình dứt khoát sẽ không diễn ra như vậy."

Giải thích các vấn đề trên thị trường tài chính thế giới hiện nay, chuyên gia phân tích của BIS, ông Satyajit Das cho hay: "Kể từ năm 1987, mỗi khi xảy ra khủng hoảng, ngân hàng trung ương các nước lại áp dụng chính sách thả lỏng tiền tệ và giảm lãi suất để vượt qua giai đoạn khó khăn. Do đó, lần này cũng vậy, cơ quan tài chính các nước cũng vững tin là sớm muộn gì vấn đề sẽ phải được khắc phục."

Tình hình nghiêm trọng.

Tuy nhiên, ông Satyajit Das nói: "Hiện thời, tỷ lệ lạm phát tăng cao và khả năng đối phó của các ngân hàng trung ương quả là những vấn đề đáng quan ngại. Tôi cho rằng để tóm gọn bản phúc trình, không có gì hùng hồn hơn nếu nói rằng ngân hàng trung ương hiện đều bất lực."

Ngân hàng Quyết toán Quốc tế cho rằng tình trạng xáo trộn tài chánh hiện nay cũng tương tự như các vụ khủng hoảng kinh tế trong lịch sử hiện đại.

Giáo sư Bryan nói: "Bản báo cáo nhắc nhở tới các biến cố trong thập niên 1930, 1870, những cơn chao đảo như vụ khủng hoảng tài chánh ở Á châu vậy. Chính nhờ hệ quả từ những biến cố trong quá khứ, các quốc gia đã rút tỉa bài học để điều hành hệ thống tài chánh trên thế giới hiện nay."

Phân tích gia của BIS ông Satyajit Das cho hay: "Bản phúc trình so sánh tình trạng hiện nay với vụ khủng hoảng kinh tế thế giới hồi thập niên 1920. Bản báo cáo cho rằng các ngân hàng trung ương chẳng những không thấu hiểu phương thức điều hành hệ thống tài chính mà còn theo xu hướng có mới nới cũ. Đây chính là 2 yếu tố đã đưa đẩy thế giới tới bờ vực một trong những thảm họa tài chánh lớn nhất trong lịch sử kinh tế toàn cầu."

Như ông Satyajit Das còn nói thì chưa bao giờ ông đọc phúc trình của một cơ quan kinh tế toàn cầu nào mà lại có những lời lẽ bi đát đến thế.

Cuối cùng, Giáo sư Bryan kết luận: "Bản báo cáo của Ngân hàng Quyết toán Quốc tế cảnh báo các ngân hàng trung ương là tất cả đang nhận thức sai tình hình và đáng lý ra tình trạng tài chính thế giới không đến nỗi bấp bênh như hiện tại. Theo phúc trình, chính vì các ngân hàng ngay từ đầu không kềm chế cấp tín dụng nên hậu quả là hiện tại, chẳng biết chọn cách nào để thoát khỏi tình thế bế tắc."