Đất nước thân thiện.

Úc được xem là đất nước đa văn hóa và đa chủng tộc. Theo bảng công bố gần đây của tổ chức Mercer, một số thành phố lớn của Úc như Sydney, Melbourne, Perth có mặt trong danh sách các thành phố có chất lượng cuộc sống cũng như an ninh tốt nhất thế giới. Vì vậy, có thể nói Úc là một trong những nơi dừng chân lý tưởng của người nhập cư cũng như người tị nạn từ nhiều quốc gia trên khắp thế giới. Trong vòng 10 năm qua, chỉ riêng bang Victoria đã dang tay đón tiếp hơn 32.000 người tị nạn.

Trong vô vàn khó khăn khi bắt đầu một cuộc sống mới nơi quê người, ngôn ngữ hay nói chính xác là việc học tiếng Anh có vai trò ‘sống còn’ giúp những người nhập cư thích ứng với môi trường mới.

“Did you have a good weenkend?” (Mọi người có kỳ nghỉ cuối tuần vui vẻ chứ?), giảng viên Mary bắt đầu buổi học của một lớp tiếng Anh như thế. Lớp học gồm 12 người tị nạn và 1 người nhập cư chủ yếu đến từ các nước như Miến Điện và Sudan. Đây là lớp học dành cho những người mới bắt đầu học tiếng Anh tại cơ sở Croydon của trường Đại học Swinburne. Khi nhập cư vào Úc, họ có 510 giờ học tiếng Anh miễn phí theo ‘Chương trình Anh ngữ Cho Người Nhập cư’ (Adult Migrant English Program – AMEP) do Bộ Di trú và Công dân Úc (DIAC) cung cấp. Một số học viên trước đây chưa từng đến trường hay đọc viết thành thạo ngôn ngữ mẹ đẻ của họ. Một số khác thì từng học tiếng Anh trong thời gian ở trại tị nạn.

Những giờ học của chương trình không chỉ đơn thuần là học ngôn ngữ mà còn học để hiểu về nền văn hóa Úc, đất nước Úc, học thực tế để thích ứng với cuộc sống mới càng nhanh càng tốt.

Tấm lòng giáo viên.

Không phải dễ dàng để hướng dẫn một lớp học với các học viên trình độ khác nhau như vừa kể trên. Cô Mary cho biết: “Tôi thích dạy những lớp tiếng Anh vỡ lòng nhất vì khi đó bạn dễ dàng nhận thấy những tiến bộ mà học viên của mình đạt được”. Kiên nhẫn, thân thiện, biết lắng nghe và thông cảm là điều dễ cảm nhận được từ những giáo viên phụ trách các lớp học này.

Cô Mandy đang dạy tiếng Anh tại trường Swinburne cho biết: “Trước đây tôi đã từng đi dạy ở một trường trung học suốt 10 năm. Với các học viên đang học tiếng Anh tại đây, tại Swinburne, họ thật sự muốn học. Vài người trong số họ chưa từng đến trường. Họ đến Úc và có cơ hội học tập. Họ rất gần gũi và kính trọng các giáo viên. Cái cảm nhận này rất khác so với khi tôi còn dạy học tại trường trung học cũ”.

Điều thú vị mà giáo viên của những lớp học này đều cảm nhận được là sự giao lưu giữa các nền văn hóa khác nhau. Không chỉ học viên tiếp nhận kiến thức từ phía thầy cô mà ngay các giáo viên cũng khám phá rất nhiều điều thú vị. Cô Mandy chia sẻ thêm: “Một vài người trong số học viên mà tôi đang dạy đã trải qua gần 20 năm trong các trại tị nạn. Dường như những khó khăn phần nào tôi rèn tính cách của họ. Tôi học được cái tinh thần mạnh mẽ của họ, làm thế nào để vượt qua khó khăn. Khi các học viên người Sudan kể cho tôi nghe họ đã đi bộ ròng rã suốt 3 ngày trời mà không có chút gì bỏ bụng, tôi cảm thấy cuộc sống của mình như trong mơ!”.

Khóa học cho di dân.

Tổ chức Giáo dục Đa văn hóa cho Người Lớn’ (Adult Multicultural Education Services – AMES) được biết đến không chỉ như là một tổ chức cung cấp các khóa học tiếng Anh mà cả các dịch vụ chuyên môn và tìm kiếm việc làm. Trường Swinburne, Victoria, RMIT, các hệ thống trường TAFE (dạy nghề) đều có chương trình AMEP cho người nhập cư và tị nạn.

Trình độ học viên rất khác nhau nên nhu cầu học tập của mỗi người mỗi khác. Theo lời cô Mandy, các học viên người Sudan mạnh về văn hóa truyền miệng và nhiều phụ nữ không đến trường. Họ cần phải có thêm 400 giờ học tiếng Anh. Trong khi đó, một số học viên khác tham gia khóa học Language Literacy and Numeracy Program (học đọc và làm toán) để bổ sung phần kỹ năng cho công việc sau này. Một số học viên sau các khóa học tiếng Anh thường học thêm các khóa huấn luyện về chăm sóc trẻ em (child care) hoặc xây dựng để xin việc làm. Một số khác sau khi đã có chứng chỉ tiếng Anh (Certificate III in spoken and written English) thường xin vào làm việc tại các nhà máy.

Tuy nhiên, 510 giờ tiếng Anh chỉ là bước khởi đầu cho cuộc hành trình hòa nhập của những người nhập cư và tị nạn. Nó vừa đủ cung cấp những kiến thức và kỹ năng giao tiếp cơ bản. Đa số học viên cần thêm thời gian để trau dồi tiếng Anh, mà theo lời cô Mary là khoảng 800 giờ nữa.

Wen Shu cùng chồng di dân sang Úc cách nay khoảng 1 năm rưỡi. Trước đây, cô đã từng dạy học tại Trung Quốc. Hiện Wen Shu đang theo các khóa học tiếng Anh của chương trình AMEP tại Swinburne. Tuy nhiên, để có thể tiếp tục ước mơ dạy học tại Úc, cô cần phải học thêm rất nhiều.

Phần lớn các học viên theo diện di dân doanh nhân (business migrant) đều kết thúc việc học tiếng Anh sau 510 giờ. Tuy vậy, cô Mandy cho rằng chưa hẳn các học viên đã tìm được việc làm theo như mong muốn của họ nếu dừng việc học tập tại đây. Một số nghề nghiệp chuyên môn đòi hỏi những kỹ năng ngôn ngữ cao hơn. “Có nhiều học viên Trung Quốc hoặc Ấn Độ nói tiếng Anh rất khá và họ vẫn nghĩ rằng sẽ có được một công việc tốt sau khi kết thúc 510 giờ học. Nhưng trên thực tế, họ không lường được rằng những công việc chuyên môn cao đòi hỏi tiếng Anh như thế nào, không chỉ là kỹ năng giao tiếp cơ bản. 510 giờ học chỉ cung cấp cái nền cơ bản. Bạn cần phải có kế hoạch cụ thể và thực hiện từng bước để đạt được điều mình mong muốn”, cô Mandy kết luận.