Khó khăn ban đầu.

“Chị ơi, em buồn quá. Em xấu hổ lắm, không dám gặp chị nữa đâu…”. Tôi nhận được dòng tin nhắn của một người bạn nhỏ hiện vừa kết thúc học kỳ thứ hai tại Đại học Swinburne. Gọi điện hỏi thăm, tôi mới biết em vừa có kết quả thi học kỳ. Em cho biết mình bị rớt 1 môn. Tôi hỏi thăm vài người khác, có người rớt đến 2 môn trong khi một học kỳ có tối đa là 4 môn học.

Ngoài trở ngại chính là tiếng Anh, ‘điều mà ai cũng biết là quan trọng đấy’, sự khác nhau về phương pháp giảng dạy và học tập cũng như hệ thống giáo dục đã khiến một số du học sinh gặp không ít khó khăn trong thời gian đầu. Văn, sinh viên ngành Kế toán Đại học RMIT, tâm sự: “Học ở đây tự lập là chính. Ngoài giờ học trên lớp, mình phải bỏ thêm rất nhiều thời gian để tự học, tìm hiểu thêm kiến thức trong sách vở. Mỗi lần gần đến kỳ thi hoặc có bài luận, mình giống như là ‘mọc rễ’ tại thư viện vậy”.

Một trong những nhà vô địch của chương trình ‘Đường lên đỉnh Olympia’, Vũ Hoàng, cũng tự nhận xét là bản thân gặp nhiều vất vả trong học kỳ đầu. Chỉ sang đến học kỳ thứ hai, sau khi đã dần quen với cách dạy và học tại đây, thì “kết quả dường như khả quan hơn”.

Không chỉ các du học sinh vừa bắt đầu chương trình đại học tại Úc gặp nhiều cú ‘sốc’ trong thời gian đầu học tập, mà ngay cả những người đang theo học chương trình thạc sĩ cũng có những khó khăn tương tự. Hải vừa kết thúc chương trình Thạc sĩ về Quản trị Kinh doanh (MBA) tại trường LaTrobe cho biết: “Cả một học kỳ đầu, Hải gần như ‘chết chìm’ với một lô một lốc các bài luận và kiểm tra. Tiếng Anh không giỏi cũng khiến mình mất nhiều thời gian hơn cho việc đọc sách, tìm tài liệu so với những sinh viên vốn đã có nền tảng tiếng Anh vững chắc. Thời gian đầu, Hải thấy rối tung cả lên, không biết bắt đầu từ đâu. Thầy cô giảng bài thì không biết ghi chép lại như thế nào. Suốt thời gian đầu, mình học như ‘đối phó’ vậy, chưa thể xem là tiếp thu kiến thức thật sự”.

Hành trình gian lao.

Một năm học tại các trường đại học Úc gồm 2 học kỳ, bắt đầu vào giữa hoặc cuối tháng Hai và giữa tháng Bảy (một số trường vào đầu tháng Tám). Mang tiếng là 2 học kỳ nhưng mỗi học kỳ thật sự chỉ kéo dài 12 tuần. Thường thì sinh viên được nghỉ 1 tuần giữa mỗi học kỳ và trước mỗi kỳ thi. Học kỳ 1 bắt đầu vào tháng Hai. Sau đó, sinh viên được nghỉ khoảng 2-3 tuần trước khi bắt đầu học kỳ mới vào tháng Bảy. Đầu hoặc giữa tháng Mười Hai, sinh viên kết thúc học kỳ 2 và bắt đầu kỳ nghỉ hè kéo dài khoảng 2 tháng rưỡi.

Trong 12 tuần, sinh viên không chỉ lên lớp nghe giảng và thi cuối kỳ mà còn trải qua rất nhiều bài kiểm tra, bài luận (assigment) và thuyết trình đề tài (presentation). Có một số môn học được kết thúc bằng một bài khóa luận chiếm đến 50% tổng số điểm mà không cần kỳ thi cuối khóa. Ngoài điểm thi cuối cùng, tổng số điểm của cả môn học bao gồm cả điểm chuyên cần, mức độ tích cực đóng góp ý kiến, các bài luận và thuyết trình nhỏ trong suốt khóa học.

Ngay ngày đầu tiên của môn học, giảng viên cung cấp cho các sinh viên chương trình học cụ thể: nội dung học từng tuần, số bài luận hoặc kiểm tra với thời gian và điểm cụ thể, các tài liệu cần tham khảo v.v… Nói tóm lại là ngay khi bắt đầu môn học, sinh viên đã có cái nhìn tổng quát về môn học để sắp xếp thời gian học hợp lý, không để tình trạng ‘nước đến chân mới chạy’.

V.Anh, sinh viên năm thứ nhất ngành Truyền thông Đa phương tiện (Multimedia) tại trường Swinburne, cho biết: “Trong số 4 môn học của mình thì có đến 2 môn là không có kỳ thi cuối khóa. Thay vào đó, mình phải làm rất nhiều bài khóa luận. Ngay đầu học kỳ, giáo viên đã cho lịch trình cụ thể để nộp bài. Trong 12 tuần thì những tuần bận rộn nhất là tuần thứ ba, thứ bảy, thứ chín và thứ mười hai vì đó là thời hạn để nộp bài. Nói chính xác thì mình phải bắt tay vào học ngay từ đầu học kỳ chứ không đợi đến giữa kỳ hoặc cuối kỳ”.

Đúng là “Du học mới biết gian lao. Kiểm tra rồi lại kiểm tra đều đều!” (Thơ con cóc của một bạn du học sinh).

Thi rớt - làm sao đây?

Hoàng, sinh viên đang học PhD tại Đại học Monash với nhiều năm kinh nghiệm làm trợ giảng, chia sẻ: “Nếu bạn mất khoảng 4 giờ cho một môn học trên lớp (cả giờ nghe giảng và giờ hướng dẫn) thì bạn phải đầu tư số giờ gấp đôi cho môn học đó tại nhà. Chuẩn bị và có kế hoạch học tập ngay từ những tuần đầu tiên sẽ giúp sinh viên tránh được sự căng thẳng do những bài luận, kiểm tra liên tục gây ra, mà kết quả đạt được cũng tốt hơn”.

Kết quả thi được xếp tuần tự theo các bậc: Pass (đạt đủ điểm), Credit (60%-69%), Distinction (70%-79%), High Distinction (80%-89%) và Xuất sắc (90% trở lên). Nếu sinh viên không đủ số điểm yêu cầu để hoàn thành môn học đó, hậu quả tất yếu là phải học lại. Với du học sinh, học lại có nghĩa là phải tốn thêm ít nhất 2.000 đô Úc cho một môn. Cô bé được nêu ngay đầu bài cho hay: “May mà em đi làm nên để dành vài tháng cũng đủ tiền để học lại, nhưng còn mấy đứa bạn ba mẹ phải gửi tiền sang, mà đô Úc dạo này lại đang tăng…”. Thử làm một phép tính, bao nhiêu tiền đi làm để dành rốt cuộc lại đổ vào ‘hầu bao của trường’ nếu chẳng may rớt một môn. Chuyện đậu rớt vốn chẳng mới gì với đời học sinh vì sức học của mỗi người khác nhau, đòi hỏi sự đầu tư công sức cũng khác nhau. Nhưng chuyện đậu rớt với các du học sinh càng lắm nỗi nhọc nhằn.

Nghiêm túc trong thi cử.

Những ai từng trải qua thời gian du học tại nước ngoài đều thừa nhận rằng các kỳ thi tại đây diễn ra rất nghiêm túc. Một kỳ thi kết thúc môn học tại các trường Úc cũng giống y như kỳ thi tiếng Anh IELTS vậy. Mọi sự gian dối diễn ra trong kỳ thi, nếu bị bắt gặp, sẽ bị kỷ luật rất nặng. Vì vậy, chẳng ai có ý định thủ sẵn ‘phao’ hay thủ thuật chi đó nhằm ‘vượt vũ môn’ cả.

Ngay khi bước chân vào trường, từ ‘plagiarism’ (tạm dịch quay cóp, đạo văn) đã trở nên quen thuộc với mỗi sinh viên bởi những quy định về vấn đề này có ngay trong các tài liệu hướng dẫn. Bạn có thể nộp bài trễ hoặc nếu có vấn đề gì thì trao đổi với giáo viên, nhưng tuyệt đối không ‘plagiarism’. Đây là vấn đề rất nghiêm trọng, nếu bị bắt gặp thì có thể sẽ bị hủy kết quả của toàn môn hoặc có khi phải đình chỉ học.

V.Anh kể lại: “Mỗi lần viết luận, mình phải diễn đạt bằng lời của mình. Nếu không thì phải có trích dẫn hẳn hoi (reference). Mà trích dẫn cũng không đơn giản chút nào. Có cả một tài liệu hướng dẫn cách trích dẫn như thế nào cho chính xác theo tiêu chuẩn quốc tế. Các giảng viên cũng tinh tường lắm. Không hiểu sao mà họ đọc qua là biết ngay mình có sao chép hay không (cười)”.

Do tính nghiêm túc trong học tập và thi cử nên phải thừa nhận rằng sức học của mỗi sinh viên được phản ánh khá chính xác qua kết quả. Tất nhiên là cũng có đôi chút sự may mắn nhưng có lẽ tỷ lệ may mắn đó chỉ chiếm vài phần trăm nho nhỏ trong sự nỗ lực thật sự của mỗi sinh viên.