Sự thực Đông Timor.
Theo phúc trình của Ủy ban điều tra, trước khi trở thành một nước thực sự độc lập như ngày nay, Đông Timor đã trải qua rất nhiều truân chuyên vào thời gian trước và sau trưng cầu dân ý.
 |   | Gửi email cho bạn | Print |  | English version

Sự thực Đông Timor.

Cập nhật 15/07/2008 3:57:03 PM

Tỳ vết cũ.

Vào năm 1999, trong cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức tại Đông Timor, đại đa số người dân địa phương đã dùng lá phiếu thể hiện nguyện vọng độc lập khỏi Indonesia. Tuy nhiên, sự ra đời của Đông Timor thực ra không dễ dàng đến như vậy. Theo bản phúc trình của Ủy ban Công lý và Hữu nghị Indonesia-Đông Timor mà Đài Úc mới nhận được, trên con đường trở thành một nước thực sự độc lập như ngày nay, quốc gia non trẻ này đã phải trải qua rất nhiều truân chuyên vào thời gian trước và sau trưng cầu dân ý.

Là cơ cấu quy tụ các thành viên gồm cả Indonesia và Đông Timor, Ủy ban Công lý và Hữu nghị đã đúc kết bản báo cáo bao gồm nhiều dữ kiện được phơi bày trước ánh sáng. Tài liệu này sẽ được đệ trình Tổng thống Indonesia, ông Susilo Bambang Yudhoyono và Tổng thống Đông Timor, Jose Ramos Horta khi 2 ông gặp nhau tại Bali tuần tới.

Theo bản phúc trình, chính phủ Indonesia lần đầu tiên sẽ phải nhìn nhận rằng trong những ngày tháng trước và sau khi diễn ra trưng cầu dân ý ở Đông Timor vào năm 1999, quân đội, cảnh sát và guồng máy chính quyền dân sự của Indonesia ở địa phương "đã nhúng tay vào những vụ vi phạm nhân quyền đầy thô bạo."

Tìm hiểu thực hư sự việc này, phóng viên Đài Úc Geoff Thompson tại Jakata đã phỏng vấn Thiếu tướng đã về hưu Indonesia, Kiki Syahnakri, cựu tư lệnh lực lượng Indonesia ở Đông Timor vào năm 1999, người từng ban hành thiết quân luật thời gian dầu sôi lửa bỏng ở phần lãnh thổ này và Raffendi Djamin, thành viên một tổ chức nhân quyền Indonesia.

Chánh tà lẫn lộn.

PV: Đối với các phóng viên làm việc tại Đông Timor vào năm 1999, ai nấy đều thấy rõ là những đoàn thể vũ trang có chủ trương tự trị và bài độc lập đã hợp tác chặt chẽ với cảnh sát và quân đội Indonesia.

Tuy nhiên, qua tin tức được gởi về Jakarta thời gian đó, những diễn biến ở Đông Timor lại được tường thuật khác hẳn. Trong khi chính quyền Indonesia ở Đông Timor từng bước tiến hành chiến dịch bạo động và đàn áp những người đòi độc lập, báo chí và viên chức chính phủ Indonesia lại nói rằng vì bất ổn nên chính quyền địa phương phải có biện pháp đối phó. Cuối cùng, đứng trước số người thiệt mạng trong các vụ bắn giết lên tới 1500 người, lực lượng đa quốc do Úc dẫn đầu đã phải can thiệp để vãn hồi an ninh và trật tự tại Đông Timor.

Cho đến nay, chỉ có Eurico Guterres, chỉ huy lực lượng dân quân Đông Timor, là người duy nhất phải ngồi tù ở Indonesia về tội tham gia bạo động, nhưng y cũng đã được trả tự do từ lâu.

Sự thực khó tin.

PV: Sau 2 năm rưỡi điều tra, việc Ủy ban Công lý và Hữu nghị công bố phúc trình vào lúc này chắc chắn sẽ khiến nhiều người Indonesia phải kinh ngạc về những điều được nêu ra.

Có thể nói tóm tắt trong phúc trình dày 300 trang này, Ủy ban cho biết "những vụ chà đạp nhân quyền thô bạo phản ánh hành vi tội ác chống con người đã thực sự xảy ra ở Đông Timor vào năm 1999. Những vụ vi phạm này gồm hành vi giết người, cưỡng hiếp cùng nhiều hình thức xâm hại tính dục khác, tra tấn, bắt người phi pháp, cưỡng chế và trục xuất thường dân Đông Timor."

Khía cạnh nổi bật nhất mà báo cáo nêu ra là "về những tội ác đã phạm phải để tiếp tay với thành phần chủ trương tự trị, Ủy ban Công lý và Hữu nghị kết luận những thành phần như lực lượng dân quân, quân đội, chính quyền dân sự và cảnh sát Indonesia, tất cả đều phải nhận trách nhiệm vì đã gây ra những vụ xâm phạm nhân quyền thô bạo nhắm vào thường dân có khát vọng độc lập."

Tội ác và hình phạt.

PV: Vào tối qua, nguyên tư lệnh lực lượng Indonesia ở Đông Timor và cũng là người từng ban hành thiết quân luật tại phần lãnh thổ này vào 09/1999, Thiếu tướng đã về hưu Kiki Syahnakri cho biết ông cảm thấy rất lo lắng về nội dung bản phúc trình.

Theo lời ông, "không có gì có thể chứng minh những điều nêu ra trong bản báo cáo là đã thực sự xảy ra. Tôi cũng bất bình về chuyện quy trách nhiệm cho quân đội Indonesia. Đây là điều tôi thấy bất công vô cùng."

Tuy bản phúc trình không nêu đích danh một ai hay đề nghị truy tố người nào hết, nhưng theo tài liệu, các bằng chứng thu thập cho thấy rõ có sự tham dự của binh sĩ Indonesia trong đó nhiều đơn vị phối hợp với dân quân đã trực tiếp nhúng tay vào tội ác theo lệnh của sĩ quan quân đội Indonesia. Trước đây, chính Tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono cũng một mực gạt bỏ nhận định như vậy và Tướng Wiranto cũng thế. Là cựu tư lệnh quân đội Indonesia vào năm 1999, ông Wiranto sẽ ra tranh cử tổng thống vào năm tới.

Cuối cùng, thành viên một tổ chức nhân quyền ở Indonesia, ông Raffendi Djamin, sau khi đọc phúc trình nhận thấy Ủy ban điều tra quyết định không ân xá những kẻ phạm tội ác, ông cho rằng việc này sẽ buộc chính phủ Jakarta lại phải xét tới chuyện truy tố những phần tử đã gây đổ máu ở Đông Timor.
Timor report.

Với quốc kỳ trong tay, dân chúng Đông Timor đổ ra đường phố chia sẻ niềm vui độc lập.

[AFP]

Xem Thêm Văn Hóa Xã Hội

Xem Thêm Y Tế Giáo Dục

Xem Thêm Thời Sự

Xem Thêm Công Nghệ Môi Trường

Xem Thêm Tin Tức

Xem Thêm Khoa Học Kỹ Thuật

Xem Thêm Thể Thao Giải Trí

Xem Thêm Tư liệu các nước

Xem Thêm Đời Sống Sinh Viên

Xem Thêm Nếp sống Úc

Xem Thêm Cộng Đồng Việt Ở Úc

Xem Thêm Tiếng Úc Đương Đại

Xem thêm tin tức & kiến thức

Xem thêm nước Úc Người Úc

Xem thêm tiếng Anh thông dụng