Mô hình Mỹ cho đại học Úc.

Ai du học Úc đều không lấy gì làm lạ khi có vô vàn môn học sử dụng giáo trình được giảng dạy tại các trường đại học của Mỹ. Nhưng sự tiếp nhận ảnh hưởng của nền giáo dục Mỹ vào giáo dục Úc xem ra không còn chỉ dừng lại ở nội dung chương trình mà trong tương lai gần sẽ còn là mô hình phát triển ở tầm vĩ mô. Gần đây, Trường Đại học Canberra và Trường Đại học Charles Sturt tuyên bố sẽ tiến tới xây dựng theo mô hình của Mỹ. Theo mô hình này, các trường đại học lớn sẽ cùng với các trường cao đẳng và dạy nghề hợp thành một hệ thống lớn hơn trong khi vẫn vận hành một cách độc lập như trước đây.

Theo đánh giá của Giáo sư Parker người từng giữ chức Hiệu phó Trường Đại học Monash thì hệ thống đại học tốt nhất trên thế giới hiện nay là mô hình của Trường Đại học Tổng hợp bang New York. Mô hình này được cấu thành bởi 64 cơ sở đào tạo lớn nhỏ khác nhau dưới sự điều hành của một ban đại diện.

Nếu nước Úc đi theo xu hướng này thì sẽ có thể hợp nhất hai, ba trường đại học cùng với một số trường cao đẳng dạy nghề và các trường của cộng đồng dưới một tên gọi mới, trong khi vẫn duy trì hoạt động và giữ nguyên tên gọi của từng trường đã có từ trước tới nay. Về thực chất, hệ thống này sẽ hoạt động với các trường vệ tinh. Các cơ sở đào tạo này khi gia nhập hệ thống mới sẽ không có sự xáo trộn nào đáng kể cả. Các trường thành viên chỉ chịu sự điều hành mang tính vĩ mô bởi một ban quản trị ở cấp cao hơn mà thôi. Ban này sẽ quyết định về những ngành học nào sẽ được dạy và dạy ở đâu, dự án nghiên cứu nào cần tiếp tục hỗ trợ và sự linh hoạt trong sự trao đổi cũng như chuyển đổi giữa các trường thành viên trong cùng hệ thống. Họ sẽ phải làm việc cho sự phát triển tốt nhất của hệ thống đại học này và đặc biệt là những quyết định của họ không để bị chi phối bởi chính quyền.

Hiện tại chưa có một cam kết hợp nhất nào giữa các trường được xác nhận, song xu thế chung là có nhiều ý kiến ủng hộ hệ thống mới này của các cơ sở đại học và đào tạo chuyên nghiệp. Trường đại học danh tiếng nhất nước là Đại học Quốc gia Australia đã có sự liên kết với Trường Đại học Nam Úc và trong thời gian tới sẽ có thêm nhiều sự hợp tác tương tự.

Melbourne + Monash = Tokyo?

Cũng theo quan điểm của Giáo sư Parker thì để lọt được vào Top 20 các trường đại học danh tiếng nhất thế giới thì từng trường, một trong nhóm 8 trường đại học danh tiếng nhất của Úc phải có những nỗ lực phi thường. Thế nhưng chỉ cần sáp nhập Trường Đại học Monash vào Trường Đại học Melbourne thì theo lời vị giáo sư này nước Úc sẽ lập tức có ngay đẳng cấp của Trường Đại học Tokyo. Trường Đại học Tokyo là cơ sở đào tạo và nghiên cứu đứng đầu châu Á luôn có tên trong danh sách các trường đại học danh tiếng nhất thế giới.

Mô hình sát nhập các trường đại học không chỉ giúp các trường lớn nhất nước Úc có khả năng thăng hạng trong bảng xếp hạng đại học thế giới mà còn mở ra cơ hội cho các cơ sở đào tạo nhỏ khác. Chẳng hạn như các trường của cộng đồng sẽ có điều kiện tiếp nhận và nâng cấp công nghệ đào tạo từ xa. Không chỉ có thế, những cơ sở đào tạo vốn dĩ chỉ bó hẹp trong cộng đồng này sẽ được tiếp nhận đội ngũ nhân viên, giảng viên và cả sinh viên học sinh từ những nơi khác đến làm việc và học tập. Ngoài ra, các nghiên cứu mang tính ứng dụng dành riêng cho địa phương sở tại nơi các trường hoạt động cũng có điều kiện phát triển mạnh hơn.

Sự liên kết giữa các trường đại học tại các thành phố lớn với những trường tại khu vực nông thôn hoặc vùng sâu vùng xa sẽ giúp thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền trong lĩnh vực giáo dục. Học sinh, sinh viên có thể đi lại giữa các bang trong thời gian khóa học diễn ra. Điều này rèn luyện cho họ sự linh hoạt và khả năng thích ứng trong môi trường mới song song với việc thâu nhận kiến thức. Đây cũng là cơ hội để các trường đại học lớn tập trung tại các thành phố lớn hỗ trợ cho các cơ sở đào tạo tại những vùng sâu, vùng xa để những nơi này có thể ‘tiến kịp miền xuôi’.

Đấy là một số ích lợi cơ bản một khi ‘mô hình Mỹ’ được áp dụng vào giáo dục đại học của Úc. Một trong những động lực chính của các nhà giáo dục Úc trong việc này là nhằm đưa các trường đại học Úc lọt vào bằng được bảng xếp hạng cao nhất của các trường đại học danh tiếng trên thế giới. Cũng có ý kiến cho rằng chính phủ nên bỏ ra vài tỉ đô la để đầu tư cho các trường đại học hãy còn non trẻ, bởi ước vọng vào một nền giáo dục đại học đẳng cấp hàng đầu thế giới tới năm 2020 thì không thể không đầu tư.