Giá xăng tăng 30% - shốc

“Tôi lại đạp xe đèo em đến lớp
Xích lô đi về trong lễ đón dâu
Chị tôi chạy bộ ra siêu thị mua rau
Và công an nghỉ hưu vì không ai vượt đèn đỏ
Mũ bảo hiểm bỗng nhiên vứt xó
Chó chạy tung tăng trên phố với ông già
Mẹ tôi rồ xe đạp điện ra ga
Cu hàng xóm patanh đi mua rượu
Ôi cuộc sống thời tiết kiệm nhiên liệu
Mới bình dị và thơ mộng biết bao.”

Trên đây là một trong số rất nhiều ‘sáng tác dân gian’ (thuộc loại ‘hiền lành’ nhất) được các bạn trẻ Việt Nam truyền đi cho nhau ngay sau thời điểm giá xăng ở Việt Nam tăng đột ngột từ 14.500 đồng/lít lên 19.000 đồng/lít. Trên blog hay trên Yahoo messenger list, vào thời điểm này rất dễ dàng nhận thấy những status hay entry liên quan tới cơn sốt giá xăng đang tiếp tục càn quét ở Việt Nam. Một trong những người bạn cùng học cấp ba của tôi hiện đang làm việc trong Thành phố Hồ Chí Minh đã lập tức soạn một blog entry với tiêu đề: “Cần tìm người chung xe đi làm để chia tiền xăng”. Trong entry, bạn soạn thảo công phu lộ trình tuyến đường, thời gian biểu và loại xe đi. Một entry hết sức rõ ràng, mạch lạc và rất nghiêm túc chứ không phải chỉ để gây chú ý với các blogger khác. Mặc dù với những ai đang du học ở Úc như tôi thì chuyện này là hết sức bình thường, nhưng ở Việt Nam lại là một điều gì đó quá mới mẻ. Liên lạc với bạn và được biết thêm là hiện công ty của bạn đã có rất nhiều người rục rịch chuẩn bị cho phương án này để giảm chi phí đi lại hàng tháng.

Trao đổi với những bạn bè khác trong nước, phản ánh chung của tất cả mọi người là tuy biết giá xăng dầu sớm muộn cũng tăng, nhưng hoàn toàn bất ngờ và sốc vì giá tăng quá cao - mức tăng trước nay chưa từng có tiền lệ. Một du học sinh đã từng có thời gian làm việc ở Tổng Công ty Dầu khí Việt Nam cho biết trước đó chưa bao giờ giá xăng tăng vượt quá ngưỡng 2000đồng/lít, riêng lần tăng này là 4.500đồng, tương đương xấp xỉ 30% là một mức tăng rất lớn.

Xe ga - bỏ thì thương, vương thì tội.

Trong khoảng hai, ba năm trở lại đây, kinh tế Việt Nam phát triển nhanh. Sự thịnh vượng trên bề nổi được nhìn thấy tại các đô thị lớn là nhiều toà nhà cao tầng hiện đại được hối hả xây dựng, người dân bỏ tiền ra mua sắm nhiều hơn, một số lượng lớn xe máy tay ga ‘hàng hiệu’ rồi ôtô du lịch hạng sang lưu hành trên đường phố. Trong giới sinh viên, chuyện có xe máy để đi lại và di động để liên lạc đã là ‘chuyện thường ngày ở huyện’, thậm chí không bằng lòng với điều này, nhiều bạn còn đòi hỏi gia đình sắm cho những chiếc xe tay ga cao cấp cả trăm triệu đồng.

Việc ‘ra giá’ hay ‘treo thưởng’ xe máy ‘xịn’ nếu đỗ đại học, thậm chí có bạn còn doạ bỏ nhà, doạ tự tử nếu ba mẹ không chiều mua cho đã từng được báo chí trong nước đề cập không ít, nhưng trong hoàn cảnh tăng giá xăng quá cao như lần này, việc nạp nhiên liệu cho chiếc xe tay ga ‘ngốn xăng như nước lã’ không khỏi khiến nhiều bạn, nhiều gia đình méo mặt. Đó là còn chưa tính đến chuyện giao thông đường xá tại các đô thị lớn như Hà Nội hay Sài Gòn luôn trong tình trạng tắc tị. Vì thế, những chiếc xe tay ga cao cấp - biểu tượng cho sự ‘sành điệu’ của giới trẻ nay trở thành thứ ‘bỏ thì thương, vương thì tội’. Ngọc Lâm, sinh viên một trường cao đẳng tại Hà Nội cho biết: “Tôi thật sự cần chiếc xe máy để đi học và đi làm thêm, với giá xăng trước kia còn cố gắng trụ được, nhưng với lần tăng này chắc không thể chịu được bởi xe tôi là xe ga. Bây giờ tôi đang tính bán đi để mua xe số cho tiết kiệm xăng, nhưng chưa chắc bán lại đã có ai muốn mua và bán được giá. Mà nếu không bán được thì cũng không có tiền mua xe mới.”

Du học sinh Úc cũng lo giá xăng.

Trong khi sinh viên Việt Nam đang điên đầu với lần tăng giá xăng ‘khủng khiếp’ này thì du học sinh Việt ở Úc thế nào trong bối cảnh cơn sốt dầu mỏ đang càn quét khắp thế giới chứ không chỉ riêng Việt Nam? Điểm đầu tiên cần nói ngay là trừ một số bạn nhà gần trường có thể đi bộ hay đi xe đạp, đại đa số du học sinh Việt sử dụng giao thông công cộng để đi học, chứ không dùng phương tiện cá nhân – xe máy như ở Việt Nam. Điều này là dễ hiểu bởi ở Úc, hệ thống giao thông công cộng phát triển và hết sức thuận tiện, lại rẻ hơn rất nhiều so với đi ôtô riêng. Ví dụ tại nội thành Melbourne (zone 1), chỉ cần 104đô la Úc là bạn có thể đi trọn vẹn tất cả các phương tiện gồm tàu hoả (train), tàu điện (tram) và xe buýt (bus) trong một tháng. Tuy nhiên cũng không ít bạn có ôtô riêng (việc sở hữu và lái ôtô riêng ở Úc là khá đơn giản và không đắt như ở Việt Nam), với những bạn này thì loại hình đi chung xe với nhau (carpool) để chia tiền xăng là khá phổ biến.

Thêm một điều nữa, đó là hiện tại giá xăng ở Úc vẫn đang trên đà tăng (đang ở mức 1.69 đô la Úc/lít và dự đoán có thể chạm mốc 2 đôla Úc/lít ngay trong năm nay), tuy nhiên so với thực tế thu nhập ở Úc thì mức giá này chưa phải là mức giá gây sốc như ở Việt Nam (dù quy đổi thì giá xăng ở Úc vẫn đắt hơn). Kim Kha, sinh viên đại học La Trobe, Melbourne cho biết: “Hiện tại bởi giá xăng tăng nên tôi cũng hạn chế đi lại, nhất là đi chơi ở trong city bởi có những lúc tắc đường, cả tiếng đồng hồ mới đi tới được chỗ cần đi, mà quãng đường chỉ có vài ba cây số. Chiếc xe của tôi là có công suất không cao, 2.0, nhưng một tuần cũng phải tiêu hết 60 đô la Úc tiền xăng, dù tôi không đi chơi mấy, chỉ lái xe đi làm thêm và đi học phần nhiều “. Hỏi chuyện một số bạn đang có ý định mua xe, các bạn cho biết hiện giá những chiếc xe cũ có công suất nhỏ (từ 1.6 đến 2.0) đang tăng giá, trong khi những chiếc xe công suất lớn (trên 2.5) thì lại được bán với giá rẻ, nhưng cũng ít người hỏi mua. Ngoài ra, cũng có không ít bạn đang chuẩn bị bán xe để chuyển qua sử dụng giao thông công cộng.

Cuối ngày, nhận một tin nhắn khác qua mạng của anh bạn phóng viên làng báo Việt: “Ơrêka – tìm ra rồi. Đã phát minh ra xe máy chạy bằng nước tiểu chứ không phải bằng xăng. Chỉ có điều 100 lít mới đi được 1 km”. Đúng là rầy rà thật.