50% dân nhập cư thất nghiệp?

Chính sách nhập cư của Úc luôn thay đổi và theo đó những nhóm đối tượng khác nhau sẽ chịu những tác động không giống nhau từ sự thay đổi chính sách này. Trong khi một số đối tượng nhập cư khác bị ‘siết’ lại thì những người có bằng cấp chuyên môn hoặc tay nghề cao (skilled migrants) đang nhận được nhiều ưu đãi. Theo con số thống kê thì số người có bằng cấp và tay nghề được Úc cho phép nhập cư hiện nay đã tăng lên gấp đôi so với hồi năm 2001. Mục đích chính của sự ưu tiên với nhóm đối tượng này so với các nhóm khác chẳng hạn như nhập cư với lý do kết hôn, đoàn tụ gia đình, tị nạn… là nhằm bổ sung nguồn nhân lực lao động cho Úc trong một số ngành nghề như kế toán, công nghệ thông tin và y tế sức khỏe. Ngoài ra, động thái này cũng nhằm tăng ‘chất lượng’ dân nhập cư cho nước Úc. Thế nhưng mục tiêu chủ yếu trên kia của chính phủ Úc có đạt được?

Gần đây một nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Monash, một trong những đại học danh tiếng của Úc tại thành phố Melbourne, đã công bố một kết quả nghiên cứu làm không ít người giật mình và thất vọng. Theo đó, có tới gần một nửa những người nhập cư theo diện có bằng cấp có ‘quê gốc’ là các quốc gia không nói tiếng Anh đã không kiếm được công việc có sử dụng tới bằng cấp chuyên môn mà họ được đào tạo. Những người ‘kém may mắn’ này không hẳn là đang thất nghiệp trên nước Úc nhưng những công việc mà họ đang làm hầu hết là những công việc họ không mong muốn. Vô hình trung, vấn đề nhận dân nhập cư để giải quyết tình trạng thiếu nhân lực của Úc vẫn chưa được giải quyết.

Chính vì điều này mà nhóm các nhà nghiên cứu đã cho rằng thật là điên rồ nếu chính phủ vẫn tiếp tục tăng cường và mở rộng chương trình nhập cư cho đối tượng này. Nhưng chính quyền liên bang xem ra đã không bị thuyết phục.

Dân nhập cư trên 30 tuổi dễ tìm việc hơn?

Con số gần 50% dân nhập cư vào Úc từ những nước không nói tiếng Anh phải làm việc trái ngành nghề thực ra cũng không gây shock nhiều cho những ai am hiểu tình hình thị trường việc làm tại Úc. Nguyên nhân của tình trạng trên chính là khả năng và kĩ năng giao tiếp bằng tiếng Anh của dân nhập cư thuộc nhóm đối tượng này còn nhiều hạn chế, cho dù hầu hết trong số họ đã từng có thời gian học tập tại Úc trước khi được phép nhập cư. Tóm lại, khả năng tiếng Anh của những người này mới chỉ vừa đủ để hoàn thành một khóa học tại Úc chứ chưa đủ để có thể thâm nhập vào thị trường việc làm của nước này.

Tuy nhiên, cũng nghiên cứu này lại đưa ra một thông tin khá thú vị khác. Những người nhập cư vào Úc trên 30 tuổi diện có bằng cấp chuyên môn hoặc tay nghề từ các nước không nói tiếng Anh lại có tỉ lệ tìm được công việc phù hợp cao hơn những người dưới 30. Theo nghiên cứu kể trên thì chỉ có 22% dân nhập cư từ những nước không nói tiếng Anh tìm được việc làm đúng chuyên môn trên nước Úc, tuy nhiên hầu hết trong số này cũng đã có bằng cấp của Úc từ trước đó.

Giải pháp cho người nhập cư trái nghề.

Các nhà nghiên cứu đưa ra giải pháp là chính quyền Úc thay vì tiếp tục tăng số lượng nhập cư có bằng cấp vào nước Úc thì hãy lo giải quyết số lượng hàng vạn người đang ‘ứ đọng’ từ trước. Để vừa tránh lãng phí nguồn nhân lực có bằng cấp dôi dư đã được nhập cư mà chưa kiếm được công việc phù hợp vừa giải quyết vấn đề thiếu nhân lực trong một số ngành tại Úc, chính phủ nên đầu tư một số khóa học ngắn hạn và thiết thực cho những người này để giúp họ tìm được việc làm đúng nguyện vọng.

Ngoài ra, nếu vấn đề việc làm cho những người đã được nhập cư vào Úc được giải quyết, nó còn đồng thời làm giảm sức ép của nạn ‘nhân mãn’ tại các thành phố lớn của Úc như Melbourne, Sydney, Perth… Một điều hiển nhiên là một khi được phép nhập cư vào Úc, di dân nói chung thường có xu hướng là muốn được sinh sống và làm việc tại các thành phố lớn. Thế nên nếu lượng dân nhập cư ngày một tăng, trong khi vấn đề thiếu lao động chưa được giải quyết triệt để thì tốc độ phát triển của các thành phố lớn sẽ không theo kịp tốc độ ồ ạt của những luồng di dân vào Úc. Vấn đề nhà ở, giao thông công cộng cũng như các cơ sở hạ tầng khác của những thành phố này đang phải đối mặt với số lượng dân nhập cư ngày một tăng.

Cũng chính vì điều này mà phía chính phủ có lý của họ khi ngày một đòi hỏi cao hơn đối với dân nhập cư cả về trình độ chuyên môn lẫn khả năng tiếng Anh một khi Úc vẫn giữ chính sách mở cửa cho dân nhập cư. Tuy nhiên chính phủ Úc cũng đã có phản ứng với những đề xuất trên, thậm chí là ngầm bác bỏ kết quả nghiên cứu của nhóm tác giả này khi chính Bộ trưởng Di dân và Công dân Chris Evans cho rằng có tới hơn 70% dân nhập cư theo diện bằng cấp và có tay nghề đã tìm được việc làm phù hợp tại Úc.