Giấc mơ.

Có nhiều cách hiểu về giấc mơ, một trạng thái kỳ lạ của ý thức khi chúng ta thấy các hình ảnh thoáng hiện lên khi mí mắt đang khép.

Con gái Alice đang ở độ tuổi trung học đã có lần hỏi tôi: “Bố ơi, tại sao có nhiều bạn học cùng con nói rằng họ không bao giờ nằm mơ, trong khi con luôn luôn nhớ những giấc mơ của mình?”. Câu trả lời rằng tất cả chúng ta đều nằm mơ, nhưng để nhớ được những điều đó còn phụ thuộc vào việc bạn có thức dậy ngay sau giấc mơ hay không. Thống kê cho biết trung bình chúng ta có vài giấc mơ mỗi đêm, nhưng chúng ta chỉ nhớ khoảng một giấc mơ mỗi tuần.

Những giấc mơ mê hoặc chúng ta từ lâu.

Một cách giải thích là những giấc mơ không phải là sự tưởng tượng, mà đó là sự phản ánh một thực tế. Ví dụ, ở một số bộ lạc ở Borneo nếu một người đàn ông nằm mơ thấy vợ mình không chung thủy, thì người phụ nữ này tức khắc bị coi là không chung thủy với chồng trong đời thực, và vì thế cô ta sẽ bị buộc phải rời khỏi gia đình anh này.

Một cách giải thích khác thì cho rằng giấc mơ là một cơ sở tiên đoán hay kiến thức về tương lai. Những giấc mơ của Joseph trong Kinh Thánh được coi là thuộc dạng này, và niềm tin này vẫn thường phổ biến trong những nền văn minh cổ đại như Hy Lạp, Ấn Độ và Babylon, thậm chí cả ngày nay, nếu như bạn lướt qua những cuốn sách về giấc mơ tại các hiệu sách.
Một số nền văn minh cổ đại đã dùng giấc mơ như một phương pháp để chữa trị các bệnh cả về tinh thần lẫn thể xác. Gần đây hơn, Freud, người đặt nền móng cho bộ môn tâm thần học, đã cho rằng: “Giấc mơ chính là con đường cái quan dẫn tới cõi vô thức.”

Có nhiều người từng dùng giấc mơ làm nguồn cảm hứng sáng tạo hay cách giải quyết các vấn đề. Samuel Taylor Coleridge viết bài thơ Kubla Khan như là một kết quả của một giấc mơ, trong khi nhà hóa học người Đức F. A. Kekulé von Stradonitz tìm ra cấu trúc hóa học của benzene (C6H6) khi ông ta nằm mơ thấy những con rắn tự nuốt đuôi của mình.

Hầu hết các giấc mơ đều liên quan đến những đề tài rất nhàm chán (như đi mua sắm, hoặc đi bơi), nhưng lạ cái là trình tự của những sự kiện này không theo logic thông thường (ví dụ, bạn vừa ra khỏi cửa hàng là vào lướt sóng ngay).

Chúng ta thường nằm mơ trong lúc ngủ say nhưng mắt vẫn họat động (REM – Rapid Eye Movement). REM tức là ngủ say nhưng mắt vẫn họat động, và nếu bạn lén nhìn ai đang ngủ trong trạng thái này, bạn có thể nhận thấy mắt họ vẫn đảo rất nhanh dưới mi mắt như thể họ đang theo dõi một trận đấu tennis vô hình. Ngày nay, những nhà khoa học về giấc ngủ cho chúng ta biết rằng có ba trạng thái ý thức: hoàn toàn tỉnh táo, khi ngủ mắt vẫn họat động và khi ngủ mắt không họat động (Những người theo phương pháp Transcendental Meditation, một phương pháp thiền do Maharishi Mahesh Yogi sáng lập, quả quyết rằng còn có trạng thái thứ tư – trạng thái ý thức mơ hồ).

Trong một đêm điển hình, chúng ta có 4 hoặc 5 chu kỳ giấc ngủ được lặp đi lặp lại, mỗi chu kỳ đó vào khoảng một tiếng rưỡi đến hai tiếng. Trong chu kỳ đầu tiên, chúng ta thiếp đi (Trạng thái 1) rồi giấc ngủ sâu dần (Trạng thái 2), và sau đó hoàn toàn chìm vào giấc ngủ sâu (Trạng thái 3 và 4). Trạng thái từ 1 tới 4 là khi ngủ mắt không họat động (Non-REM). Sau đó chúng ta đảo ngược lại chu kì giấc ngủ cho tới trạng thái hoàn toàn tỉnh táo - nhưng thay vì thức giấc, chúng ta đi vào giấc ngủ REM. Đấy là một dạng khá kỳ lạ của ý thức - bộ óc vẫn hoạt động về điện năng và biến đổi chất, nhưng ở dạng hoàn toàn khác so với lúc thông thường. Thật là có lý khi lúc này ngoại trừ nhãn cầu vẫn hoạt động còn lại toàn thân gần như tê liệt hoàn toàn có lẽ là để ngăn người nằm mơ cử động theo giấc mơ, những cử động này có thể dẫn tới làm đau bản thân hoặc người bên cạnh. Hơi thở, nhịp đập và huyết áp của bạn không được đều đặn, lại có quá nhiều máu dồn về các bộ phận sinh dục. Trong suốt quá trình ngủ dạng REM, bạn sẽ thường xuyên nằm mơ, và thực vậy, hầu hết giấc mơ đều xảy ra trong thời điểm này. Và sau đó thì bạn sẽ chìm vào trạng thái ngủ sâu hơn trong khoảng 90 phút, và rồi bạn sẽ trở lại trạng thái mơ màng trong giấc ngủ sâu. Trung bình bạn sẽ có 4 hay 5 giấc ngủ sâu và mơ màng trong một đêm, giấc ngủ sau lâu hơn giấc ngủ trước. Thực tế, khoảng 20% giấc ngủ trong đêm của bạn là ngủ sâu, hầu hết chúng là giấc mơ.

Nếu như bạn tỉnh giấc trong lúc ngủ say thì thông thường bạn sẽ có thể tả lại được giấc mơ của mình. Nhưng nếu như bạn tỉnh giấc 15 phút sau khi ngủ say, bạn thường không thể nhớ được giấc mơ của mình. Bởi vậy mà tôi đoán rằng con gái Alice của tôi thường tỉnh giấc ngay sau khi ngủ lịm đi, trong khi đó hầu như các bạn cùng lớp của cháu thì không như vậy.

Do vậy nếu như bạn thực sự muốn chứng minh rằng ai đó đang mơ thì bạn hãy chờ đến khi họ chìm trong giấc ngủ say. Bạn có thể tạo cơ hội khi họ đang mơ bằng cách mở lọ nước hoa để gần mũi họ, hoặc huýt sáo, hoặc hà hơi trên mặt họ, sau đó đánh thức họ dậy và bảo họ mô tả lại giấc mơ của mình. May thay, nếu như bạn là người vợ của một người đàn ông hoang dã xứ Borneo, tốt nhất bạn hãy chuẩn bị tư trang hành lý, và sẵn sàng...

Dr. Karl

Những giấc mơ mê hoặc chúng ta từ lâu.

Một cách giải thích là những giấc mơ không phải là sự tưởng tượng, mà đó là sự phản ánh một thực tế. Ví dụ, ở một số bộ lạc ở Borneo nếu một người đàn ông nằm mơ thấy vợ mình không chung thủy, thì người phụ nữ này tức khắc bị coi là không trung thủy với chồng trong đời thực, và vì thế cô ta sẽ bị buộc phải rời khỏi gia đình anh này.

Một cách giải thích khác thì cho rằng giấc mơ là một cơ sở tiên đoán hay kiến thức về tương lai. Những giấc mơ của Joseph trong Kinh Thánh được coi là thuộc dạng này, và niềm tin này vẫn thường phổ biến trong những nền văn minh cổ đại như Hy Lạp, Ấn Độ và Babylon, thậm chí cả ngày nay, nếu như bạn lướt qua những cuốn sách về giấc mơ tại các hiệu sách.

Một số nền văn minh cổ đại đã dùng giấc mơ như một phương pháp để chữa trị các bệnh cả về tinh thần lẫn thể xác. Gần đây hơn, Freud, người đặt nền móng cho bộ môn tâm thần học, đã cho rằng: “Giấc mơ chính là con đường cái quan dẫn tới cõi vô thức”

Có nhiều người từng dùng giấc mơ làm nguồn cảm hứng sáng tạo hay cách giải quyết các vấn đề. Samuel Taylor Coleridge viết bài thơ Kubla Khan như là một kết quả của một giấc mơ, trong khi nhà hóa học người Đức F. A. Kekulé von Stradonitz tìm ra cấu trúc hóa học của benzene (C6H6) khi ông ta nằm mơ thấy những con rắn tự nuốt đuôi của mình.

Hầu hết các giấc mơ đều liên quan đến những đề tài rất nhàm chán (như đi mua sắm, hoặc đi bơi), nhưng lạ cái là trình tự của những sự kiện này không theo logic thông thường (ví dụ, bạn vừa ra khỏi cửa hàng là vào lướt sóng ngay).
Chúng ta thường nằm mơ trong lúc ngủ say (REM – Rapid Eye Movement). REM tức là ngủ say, và nếu bạn lén nhìn ai đang ngủ trong trạng thái này, bạn có thể nhận thấy mắt họ vẫn đảo rất nhanh dưới mi mắt như thể họ đang theo dõi một trận đấu tennis vô hình. Ngày nay, những nhà khoa học về giấc ngủ cho chúng ta biết rằng giấc ngủ có ba trạng thái: hoàn toàn thức tỉnh, ngủ say và ngủ không say (Những người theo phương pháp Transcendental Meditation, một phương pháp thiền do Maharishi Mahesh Yogi sáng lập, quả quyết rằng còn có trạng thái thứ tư – trạng thái ý thức mơ hồ).

Trong một đêm điển hình, chúng ta có 4 hoặc 5 chu kỳ giấc ngủ được lặp đi lặp lại, mỗi chu kỳ đó vào khoảng một tiếng rưỡi đến hai tiếng. Trong chu kỳ đầu tiên, chúng ta thiếp đi (Trạng thái 1) rồi giấc ngủ sâu dần (Trạng thái 2), và sau đó hoàn toàn chìm vào giấc ngủ sâu (Trạng thái 3 và 4). Trạng thái từ 1 tới 4 là giấc ngủ không say. Sau đó chúng ta đảo ngược lại chu kì giấc ngủ cho tới trạng thái hoàn toàn tỉnh táo - nhưng thay vì thức giấc, chúng ta đi vào giấc ngủ say. Đấy là một dạng khá kỳ lạ của ý thức - bộ óc vẫn hoạt động về điện năng và biến đổi chất, nhưng ở dạng hoàn toàn khác so với lúc thông thường. Thật là có lý khi lúc này ngoại trừ nhãn cầu vẫn hoạt động còn lại toàn thân gần như tê liệt hoàn toàn có lẽ là để ngăn người nằm mơ cử động theo giấc mơ, những cử động này có thể dẫn tới làm đau bản thân hoặc người bên cạnh. Hơi thở, nhịp đập và huyết áp của bạn không được đều đặn, lại có quá nhiều máu dồn về các bộ phận sinh dục. Trong suốt quá trình ngủ say, bạn sẽ thường xuyên nằm mơ, và thực vậy, hầu hết giấc mơ đều xảy ra trong thời điểm này. Và sau đó thì bạn sẽ chìm vào trạng thái ngủ sâu hơn trong khoảng 90 phút, và rồi bạn sẽ trở lại trạng thái mơ màng trong giấc ngủ sâu. Trung bình bạn sẽ có 4 hay 5 giấc ngủ sâu và mơ màng trong một đêm, giấc ngủ sau lâu hơn giấc ngủ trước. Thực tế, khoảng 20% giấc ngủ trong đêm của bạn là ngủ sâu, hầu hết chúng là giấc mơ.
Nếu như bạn tỉnh giấc trong lúc ngủ say thì thông thường bạn sẽ có thể tả lại được giấc mơ của mình. Nhưng nếu như bạn tỉnh giấc 15 phút sau khi ngủ say, bạn thường không thể nhớ được giấc mơ của mình. Bởi vậy mà tôi đoán rằng con gái Alice của tôi thường tỉnh giấc ngay sau khi ngủ lịm đi, trong khi đó hầu như các bạn cùng lớp của cháu thì không như vậy.

Do vậy nếu như bạn thực sự muốn chứng minh rằng ai đó đang mơ thì bạn hãy chờ đến khi họ chìm trong giấc ngủ say. Bạn có thể tạo cơ hội khi họ đang mơ bằng cách mở lọ nước hoa để gần mũi họ, hoặc huýt sáo, hoặc hà hơi trên mặt họ, sau đó đánh thức họ dậy và bảo họ mô tả lại giấc mơ của mình. May thay, nếu như bạn là người vợ của một người đàn ông cuồng nhiệt xứ Borneo, tốt nhất bạn hãy chuẩn bị tư trang hành lý, và sẵn sàng...

Dr. Karl